ماجراي ركود تحزّب در ايران زياد پيچيده نيست و گره‌هاي كور آن در پژوهش‌هاي علمي مشخص و باز شده‌اند، امّا با وجود اين، گويي علل آن به قدري ريشه‌اي و پايدار هستند كه نه تنها افسوس در مورد گذشته احزاب بلكه نگراني از آينده آنها را نيز هميشه بايد احساس كنيم. عاملي چون ساختار سياسي قدرت در ايران پيش از انقلاب كه باعث تشكيل احزاب فرمايشي و ناامن بودن فضاي واقعي تحزّب مي‌گرديد، در دوران بعد از انقلاب جاي خود را به عللي مانند نفوذ بيگانگان به پيكره سياسي جامعه از طريق احزاب، تأثيرات ناشي از مقتضيات دوران جنگ تحميلي، بدبيني عمومي نسبت به جايگاه احزاب و... داد.
اينكه آيا ركود تحزّب در سرزمين ما واقعاً علل ساختاري و تاريخي دارد و اگر آري اين علل كدام‌اند؟ در مقاله زير بازكاوي شده است.

با توجّه به اهميت دينى و سياسى مفهوم «امنيت»، نوشتار حاضر بررسىِ اين مفهوم و آموزه هاى دفاعى ـ امنيتى را در آراى امام چهارم (ع) وجههء همت قرارداده است. بر مبناى مستندات اين پژوهش، اين فرضيه اثبات مى گردد كه صحيفه و مصحف شريف سجاديه، به ويژه دعاى بيست و هفتم آن، شامل دكترين و آموزه هاى دفاعى ـ امنيتى بسيار منسجم و كم نظيرى است كه امام سجاد(ع) با رويكرد ظلم ستيزانه و در عين عدم تأييد حكومت هاى جائر وقت و به خاطر حفظ اسلام و مصالح امت اسلامى و مقابله با تهديدها و تهاجمات بيگانگان طراحى كرده و انديشيده است و اكنون با قطعيت مى توان بدين آموزه ها اتكا و استناد كرد.

در اين مقاله تلاش شده است تا با استناد به منابع و مآخذ اسلامي، حتي المقدور راهكارهاي برون رفت از فساد اداري مورد بررسي قرار گيرد.

منظور از همبستگى ملى هماهنگى ميان اجزاى تشكيل دهنده كل نظام اجتماعى است. در جوامع سنتى پيوند هاى گوناگونى از قبيله تا مذهب و حكومت موجب همبستگى جامعه مى شد اما در عصر جديد، نوسازى و تحولات صنعتى، ميان اجزاى متجانس و همبسته قديم ناهماهنگى به وجود آورده است. از اين رو مسئله حفظ همبستگى در سطح فرهنگى، اجتماعى و ملى يكى از موضوعات اصلى مورد علاقه در جوامع و نظام هاى در حال گذار است. روند نوسازى و صنعتى شدن به فروپاشى پيوند هاى سنتى مى انجامد ولى از سوى ديگر پيوند هاى مدرن به سهولت استقرار نمى يابند. در چنين شرايطى سياست گذارى براى حفظ همبستگى، اولويت مى يابد.

هر چند زمان زيادى از طرح نظريه گفتمان نمى‏گذرد، اما در بسيارى از رشته‏هاى علوم اجتماعى عموميت يافته است. هدف مقاله حاضر تبيين نظريه گفتمان در حوزه علوم سياسى براساس نظريه لاكلا و موف به نظر آنها گفتمان مجموعه‏اى معنادار از دال‏هاى به هم مرتبط است كه معناى خود را از صورتبندى گفتمانى و در تمايز با گفتمان‏هاى مخالف به دست آورده. فهم انسان از جهان و عمل او ناشى از گفتمان‏هاست. در جامعه پيوسته نزاع گفتمانى يا نزاع براى تفسير جهان برقرار است و اين نزاع سرنوشت جامعه را تعيين مى‏كند. اما در اين نزاع هيچ امر پيشينى و تعيين كننده وجود ندارد؛ به عبارت ديگر جهان اجتماعى عرصه امكان و تصادف است؛ چون گفتمان‏ها همراه با اعمال قدرت و عمل طرد و غيريت سازى به وجود مى‏آيند و از بين مى‏روند، بنابراين سازه‏هايى ذاتاً سياسى. همچنين لاكلا و موف با استفاده از مفهوم هژمونى بر بعد سياسى جامعه تأكيد مى‏كنند. به هر حال در نظريه آنها مَفْصل‏بندى‏هاى هژمونيك گفتمانى جامعه را پيش مى‏برند و فهم ما از جهان را شكل مى‏دهند.

بعد از پایان جنگ سرد و آغاز قرن بیست و یکم که باید شروعش را از فروریزی دیوار برلن بدانیم (1989) هیچ مفهومی همانند واژه ژئواستراتژی دچار تغییر و تحول و دگرگونی در اهدافش نگردیده، اگر این مفهوم مطرح شده در نیمه دوم قرن بیستم را از هر جهت مورد بررسی و تجزیه قرار دهیم، خیلی از تحولات ژئوپولیتیکی و دگرگونی در روابط بین الملل را می توانیم به خوبی درک و به پیشگویی و پیش بینی آینده در سطحی استراتژیک نایل آییم.

تا آغاز قرن بيستم تحولات شگرفي در نظام بين‌الملل به‌وجود نيامد اما دو جنگ جهاني هر كدام به‌گونه‌اي مناسبات جهاني را متحول ساختند. ظهور كمونيسم و بروز جنگ سرد به‌تنهايي چهار دهه از تاريخ جهان را به‌دنبال قواعد خود كشاند تااينكه سرانجام با فروپاشي بلوك شرق زمينه براي تشكيل نظام تك‌قطبي بين‌المللي با محوريت امريكا فراهم شد. اما عوامل زيادي باعث شدند كه در استراتژي جهاني و منطقه‌اي امريكا تغييرات جدي به‌وجود آيد. بااين‌همه، بيشتر از عوامل، بايد بهانه‌هاي اين تغييرات را مورد توجه قرار داد. مهمترين آنها رويداد يازدهم سپتامبر و مبارزه با تروريسم بودند كه نظم نوين جهاني امريكا را با تغييرات ماهوي مواجه ساختند. از جمله اين تغييرات مهم در سياستهاي خاورميانه‌اي امريكا، مي‌توان تحول از استراتژي نقشه راه به استراتژي خاورميانه بزرگ را ذكر كرد. اين‌كه هدف اصلي امريكا از اين استراتژي چيست و چگونه و تا چه حد به آن دست خواهد يافت، امروز به بغرنج‌ترين موضوع در مطالعات بين‌المللي تبديل شده است. مقاله زير پژوهشي در راستاي تشريح اهداف امريكا در جديدترين استراتژي خاورميانه‌اي اين كشور است.

اگر توسعه ملي را يكي از راهبرد‌هاي توسعه همچون توسعه صنعتي، اقتصادي و سياسي بدانيم، در اين پژوهش، تلاش شده است، ضمن ترس از وجود تمايز توسعه ملي با ديگر پارادايم‌(1)هاي توسعه، تأثيرات جهاني شدن، به مثابه يك پروسه، بر آن مورد تجزيه و تحليل قرار گيرد.

يكي از حوزه‎هايي كه جهاني شدن در آن تأثيرات مشخص و روشني بر جاي گذاشته، حوزه فرهنگ است. جهاني شدن فرهنگ، در مناطق مختلف جهان و در حوزه‎هاي متنوع فرهنگي چالش‎هايي جدي پديد آورده است. منطقه خليج‎فارس و كشورهاي حاشيه جنوبي آن نيز از اين امر مستثني نبوده‎اند و جهاني شدن فرهنگ بخش‎هاي مختلف زندگي آنها را تحت‎الشعاع قرار داده است.

« منابع کنکور کارشناسی ارشد علوم سیاسی - گرایش علوم سیاسی »