تحولات بین‌المللی پس از خاتمۀ جنگ سرد باعث شده است مقامات و تصمیم‌سازان عرصۀ سیاست خارجی خود را در فضایی متلاطم و پیچیده ببینند؛ نظام جهانی جدیدی که معادلات دنیای نوین را بر پایۀ اصول خاص خود تنظیم خواهد کرد. این تحولات پرشتاب و عالم‌گیر که عموماً در چهارچوب فرآیند جهانی شدن و فضای جریان‌های مترتب بر آن شناخته می‌شوند باعث ناکارآمدی دیپلماسی سنتی در پیشبرد اهداف و تامین منافع ملی کشورها شده‌اند. به‌عبارت دیگر در این شرایط دیپلمات‌های سنتی هر روز بیش از گذشته، خود (و شیوه‌ها و قابلیت‌های دیپلماتیک منسوخ خویش) را ناتوان از تامین منافع ملی می‌بینند. در چنین فضایی "دیپلماسی اقتصادی" به‌عنوان ابزار نوین سیاست خارجی و بخشی از "دیپلماسی سیال" که از ملزومات یک سیاست خارجی موفق در عصر جهانی شدن است، به‌عنوان جایگزین، مکمل و جبران کنندۀ کاستی‌های دیپلماسی سنتی مطرح می‌شود؛ موضوعی که مقالۀ حاضر به تبیین و تشریح آن می‌پردازد.